Słuchaj online
Starzenie się społeczeństwa, rosnąca liczba osób samotnych i zmieniające się modele funkcjonowania rodzin sprawiają, że samorządy oraz instytucje pomocy społecznej muszą szukać nowych form wsparcia mieszkańców.
O wyzwaniach stojących przed systemem pomocy społecznej rozmawiano podczas ogólnopolskiego spotkania przedstawicieli pomocy i integracji społecznej, które odbyło się w Opolu pod hasłem „Rozwój usług społecznych. Czy mamy jeszcze wybór?”.
– Zadaliśmy pytanie, czy mamy jeszcze wybór, wiedząc, że tego wyboru już nie mamy. Musimy podążać w kierunku rozwoju usług środowiskowych, tych bardzo lokalnych, świadczonych blisko mieszkańca – mówiła na antenie Radia Doxa Agnieszka Gabruk, dyrektor Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w Opolu.
Jak podkreślała, zmiany demograficzne są nieuniknione. Coraz więcej osób osiąga wiek poprodukcyjny, a tradycyjne wielopokoleniowe rodziny stają się coraz rzadsze.
– Mamy coraz większą liczbę osób w wieku poprodukcyjnym, już blisko 26 procent mieszkańców. Tych osób będzie coraz więcej, dlatego musimy zabezpieczać środowisko tak, aby świadczyć usługi właśnie blisko mieszkańca – zaznaczyła.
Jednym z najczęściej pojawiających się tematów podczas spotkania była deinstytucjonalizacja. To pojęcie wciąż budzi wiele emocji i nieporozumień.
– Nie chodzi o natychmiastową likwidację instytucji całodobowych. Chodzi o stopniowe przechodzenie do opieki świadczonej poza instytucją poprzez rozwój usług opiekuńczych, specjalistycznych usług opiekuńczych, usług sąsiedzkich czy asystencji osobistej – wyjaśnia Agnieszka Gabruk.
Celem jest stworzenie takich warunków, aby osoby starsze czy z niepełnosprawnościami mogły jak najdłużej funkcjonować w swoim dotychczasowym środowisku, bez konieczności kierowania ich do domu pomocy społecznej.
Coraz większą rolę mają odgrywać także Centra Usług Społecznych. W przeciwieństwie do tradycyjnych ośrodków pomocy społecznej nie skupiają się wyłącznie na świadczeniach czy pomocy finansowej.
– To jednostki, które organizują i koordynują usługi społeczne dostępne lokalnie. Mówimy nie tylko o pomocy społecznej, ale również o usługach edukacyjnych, zdrowotnych czy kulturalnych – tłumaczy dyrektor ROPS.
Jak podkreśla, wiele ośrodków pomocy społecznej już dziś realizuje zadania charakterystyczne dla Centrów Usług Społecznych.
– Często mówię przedstawicielom ośrodków pomocy społecznej, żeby nie bali się przekształcać w Centra Usług Społecznych, bo tak naprawdę wielu z nich już działa w takim modelu – dodaje.
Trwają również prace nad zmianami w ustawie o pomocy społecznej. Jak przyznaje Agnieszka Gabruk, wiele proponowanych rozwiązań wzbudziło liczne uwagi podczas konsultacji.
– Nie uda się prawdopodobnie wprowadzić tych zmian jeszcze w tym roku. Samo przeanalizowanie wszystkich zgłoszonych uwag zajmie wiele miesięcy – mówi.
Projekt zakłada między innymi wprowadzenie definicji deinstytucjonalizacji, rozwój usług społecznych oraz ograniczenie biurokracji. Zmiany mają także dotyczyć kierowania osób do domów pomocy społecznej.
– Zanim zostanie podjęta decyzja o skierowaniu do domu pomocy społecznej, trzeba będzie wyczerpać wszystkie możliwości zabezpieczenia potrzeb tej osoby w środowisku – podkreśla.
W regionie opolskim na rozwój usług społecznych przeznaczono ponad 95 milionów złotych. Środki mają zostać wykorzystane m.in. na tworzenie Centrów Usług Społecznych, mieszkań wspomaganych, dziennych domów pobytu i klubów seniora.
Jednym z kluczowych przedsięwzięć będzie realizowany przez Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej projekt „Nie-Sami-Dzielni IV”, którego wartość wynosi blisko 53 miliony złotych.
– Mamy w projekcie 44 partnerów. Zakładamy rozwój usług opiekuńczych, asystenckich, usług door-to-door, ale również inwestycje w infrastrukturę, bo bez niej wielu usług społecznych nie da się skutecznie wdrażać – wyjaśnia Agnieszka Gabruk.
W ramach projektu mają powstać między innymi kolejne mieszkania wspomagane, dwa nowe dzienne domy pobytu, środowiskowy dom samopomocy, centrum integracji międzypokoleniowej oraz świetlica dla dzieci z niepełnosprawnościami.
Na zakończenie rozmowy dyrektor ROPS zaprosiła mieszkańców na jubileuszowe, dziesiąte Targi Ekonomii Społecznej, które odbędą się 7 czerwca w Mosznej.
– Będzie można zobaczyć podmioty ekonomii społecznej, które na co dzień aktywizują lokalne społeczności. Przygotowano 23 stoiska, warsztaty kulinarne i twórcze, rękodzieło oraz liczne animacje dla dzieci i dorosłych – zapowiada.
Targi będą częścią obchodów Święta Województwa Opolskiego.
Rozmowa z Agnieszką Gabruk:
