dr Filip Tereszkiewicz o 22 latach Polski w Unii Europejskiej: „Bilans jest jednoznacznie pozytywny”

Mijają 22 lata od momentu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Jak podkreśla dr Filip Tereszkiewicz z Instytutu Nauk o Polityce i Administracji Uniwersytetu Opolskiego i ekspert Team Europe Direct, bilans członkostwa naszego kraju we wspólnocie jest wyraźnie dodatni – choć nie brakuje wyzwań na przyszłość.

– Wszystkie dane pokazują, że bilans jest pozytywny – zaznacza Tereszkiewicz.

– Jeszcze przed wejściem do Unii około 20 procent polskiego społeczeństwa żyło w ubóstwie. Dziś to około 5 procent. To ogromna zmiana – dodaje.

Ekspert podkreśla, że korzyści nie ograniczają się jedynie do funduszy europejskich. Kluczową rolę odegrał dostęp do jednolitego rynku oraz zdolność polskich przedsiębiorców do konkurowania na poziomie europejskim. Jak zaznacza, Polska szybko nadrabia dystans do bogatszych państw Zachodu, wyprzedzając już niektóre z nich pod względem rozwoju gospodarczego.

– To jest trwały awans cywilizacyjny. Nadrobiliśmy dystans, który dzielił nas od państw zachodnich – mówi.

Mimo pozytywnego bilansu, w przestrzeni publicznej pojawiają się głosy eurosceptyczne. Zdaniem eksperta wynikają one zarówno z kalkulacji politycznych, jak i z braku wiedzy o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

– Problemem jest brak edukacji europejskiej. Wielu obywateli nie wie, jak działają instytucje UE i jak podejmowane są decyzje – tłumaczy Tereszkiewicz.

Zwraca też uwagę na rolę mediów społecznościowych, w tym platformy TikTok, jako głównego źródła informacji dla młodych ludzi, co zwiększa podatność na dezinformację.

Rozmówca Radia Doxa wskazuje, że Unia Europejska stoi dziś przed szeregiem poważnych wyzwań. Wśród nich wymienia przede wszystkim kwestie bezpieczeństwa energetycznego oraz militarnego.

– Musimy uniezależnić się od zewnętrznych dostaw surowców energetycznych. Odpowiedzią są odnawialne źródła energii i energetyka jądrowa – podkreśla.

Drugim kluczowym obszarem jest obrona. UE, mimo swojej siły gospodarczej, nie dysponuje wspólną armią. W kontekście zmieniającej się polityki Stany Zjednoczone oraz zagrożeń ze strony Rosji, konieczne jest – zdaniem eksperta – wzmocnienie współpracy militarnej państw członkowskich.

Jak ocenia Tereszkiewicz, Polska ma realny wpływ na kształt polityki unijnej, szczególnie na poziomie politycznym. Problemem pozostaje jednak zbyt mała liczba Polaków w administracji unijnej oraz niewielkie zaangażowanie przedsiębiorców w proces konsultacji legislacyjnych.

– Mamy jednego z najbardziej doświadczonych premierów w Unii Europejskiej, który był przewodniczącym Rady Europejskiej. Mamy ministra spraw zagranicznych, który był deputowanym do Parlamentu Europejskiego. Oni rozumieją, jak Unia funkcjonuje. Na poziomie urzędniczym tutaj jest gorzej, ponieważ Polska nadal nie osiągnęła tego minimalnego poziomu, jeżeli chodzi o obecność polskich urzędników w strukturach unijnych. Po prostu za mało polskich urzędników stara się wejść w struktury unijne – mówi dr Tereszkiewicz.

– Komisja Europejska prowadzi szerokie konsultacje przed wprowadzeniem nowych przepisów. To moment, kiedy można realnie wpłynąć na ich kształt. Niestety, polscy przedsiębiorcy rzadko z tego korzystają – zauważa.

Ekspert podkreśla, że dalszy rozwój pozycji Polski w UE będzie zależał od większej aktywności zarówno instytucji państwowych, jak i sektora prywatnego.

– Mamy nad czym pracować, ale fundament jest bardzo solidny – podsumowuje.

Rozmowa z Filipem Tereszkiewiczem: